بیکاری از لحاظ اجتماعی و سیاسی ظرفیت بحران آفرینی بالایی دارد و می تواند مقبولیت و حتی مشروعیت حکومت ها را زیر سوال ببرد. پاسخ حکومتها به بیکاری، ایجاد فرصت های آموزشی است تا ورود نیروی جدید به بازار کار را به تعویق بیندازند که در ایران باعث افزایش بیکاری تحصیل کردگان شده است. تفاوت فضایی در نرخ بیکاری و سهم بیکاران تحصیل کرده در کشور، تبعیض فضایی مزمن و تسلط الگوی مرکز-پیرامون و انطباق این الگو بر محل زیست گروه های قومی، نگرانی های سیاسی و احتمال اوج گرفتن ناآرامی را در کشور افزایش می دهد. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی و آماری با تأکید بر کشف الگوهای فضایی بیکاری به طور عام و بیکاری تحصیل کردگان به طور خاص با استفاده از روش های تحلیل فضایی آماره موران و آماره Getis– Ord Gi* در پی پاسخ به این سوالات است که الگوهای فضایی بیکاری در ایران چگونه است و دارای چه اثراتی بر جغرافیای سیاسی کشور است؟ نتایج پژوهش نشان می دهد الگوهای فضایی بیکاری با بیکاری تحصیل کردگان متفاوت است و پایداری این الگوها طی زمان باعث تقویت فرایندهای ناموزون مهاجرت و توسعه شده و برداشت مردم از آن را سیاسی ساخته است و تداوم این وضعیت از دیدگاه جغرافیای سیاسی، چالش بزرگی برای حاکمیت و دولتمردان است.

تأثیر شادی بر فرآیند توسعه و تعالی جامعه سبب شده است که در دهه های اخیر این موضوع به عنوان یکی از مباحث مهم در علوم مختلف مطرح گردد. شناسایی عوامل مؤثر بر شادی به سیاست گذاران کمک می کند تا سیاست های مناسب تری را جهت سوق دادن جامعه به سمت یک زندگی شادتر فراهم آورند. در این مطالعه تلاش شده است که به بررسی عوامل اقتصادی و اجتماعی مؤثر بر شادی افراد ساکن تهران در بازه سنی 18 تا 65 سال با نمونه 382 نفری به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، پرداخته شود. بدین منظور دو الگوی مجزا با استفاده از تحلیل رگرسیون مورد برآورد قرار گرفته است. با توجه به اینکه نتایج الگوی اول نشان می دهد که بیکاری و تحصیلات اثر منفی و معناداری بر شادی داشته اند، در الگوی رگرسیون دوم فرضیه تأثیرگذاری منفی بیکاری تحصیل کردگان، با در نظر گرفتن اثر تعاملی این دو متغیر مورد آزمون قرار گرفته است. نتایج حاصل تأییدکننده این فرضیه است که تأثیر منفی متغیر بیکاری بر شادی با افزایش سطح تحصیلات بیشتر می شود. سایر نتایج به دست آمده حاکی از آن است که درآمد خانوار، انسجام اجتماعی، اعتماد اجتماعی و مشارکت اجتماعی رابطه ای مثبت و معنادار با شادی داشته اند.

ایران و افغانستان به عنوان دو کشور همسایه، متأثر از تحولات سیاسی- امنیتی، اقتصادی و فرهنگی- اجتماعی یکدیگر هستند. مهاجرت گسترده افغانستانی­ها به ایران از اوایل دهه 1980 به دلیل تهاجم شوروی آغاز شد. نسل های اول مهاجرین افغانستانی عموماً دغدغه امنیت، بقا، کار و زندگی روزمره داشتند، اما نسل­های نوین مهاجرین دغدغه­های اجتماعی، علمی، فرهنگی، سیاسی و اجتماعی بیشتری دارند. در همین راستا شاهد افزایش تمایل به تحصیل در میان آنان هستیم. به هر حال، این افراد چالش­هایی را در زندگی خودشان تجربه می­کنند و از فرصت­هایی نیز برخوردار هستند. پژوهش حاضر به دنبال بررسی چالش­ها و فرصت­های تحصیل کردگان افغانستانی مقیم ایران است. زیرساخت نظری مورد استفاده سازه­انگاری بوده است. برای نیل به این هدف از روش نظریه زمینه ای استفاده شده است و با استفاده از روش نمونه­گیری هدفمند، با 27 نفر از تحصیل کردگان افغانستانی مقیم ایران و 22 نفر از صاحب نظران مسائل مرتبط با مهاجرین افغانستانی مصاحبه انجام شده است. یافته­ها نشان­دهنده این است که تحصیل کردگان افغانستانی با چالش­های فرهنگی-اجتماعی (محدودیت های تحصیلی، تجربه تحقیر و توهین، زیستِ توأم با ترس به مثابه عاجز شدن، و تصویرسازی منفی)، اقتصادی (محدودیت های شغلی، ضعف اقتصادی، محدودیت­های سرمایه­گذاری) و سیاسی-امنیتی (تبعیض ساختاری، ناپایداری سیاست ها، قوانین ناکارآمد و قطبی­سازی مهاجرین) مواجه هستند. در مقابل آنان دارای فرصت­های فرهنگی – اجتماعی (بهره­مندی تحصیلی، اشتراکات فرهنگی، مدارس خودگردان و  ایجاد شبکه­های هماهنگی)، اقتصادی (سطح رفاهی ایران و بهره­مندی از شغل­های تعریف­شده) و سیاسی – امنیتی (امنیت ایران و فرصت پناهنده شدن) هستند. این چالش­ها و فرصت­ها را باید در بستر تحولات سیاسی و نظام سیاست گذاری مهاجرتی ایرانی که پدیده­ای چندلایه است، مورد تبیین قرار داد.

طرح مساله: امروزه کارشناسان اقتصادی، رشد و توسعه یافتگی را بر اساس میزان افراد مشغول به کار آن جامعه می سنجند. افزایش رشد اقتصادی از طریق کاهش بیکاری، افزایش نرخ مشارکت نیروی کار، کاهش فقر و تخفیف عوارض ناشی از بالا بودن بیکاری پدید می آید؛ لذا برای پیشگیری از بیکاری نیروهای متخصص ضرورت دارد که نیازمندی های نیروی انسانی کشور پیش بینی شود.روش: برای بررسی موضوع این پژوهش از روش توصیفی – همبستگی استفاده گردید. جامعه آماری، کلیه اعضای هیات علمی و دانشجویان دانشگاه اصفهان در سال تحصیلی 82-81 بوده اند. نمونه این تحقیق 351 نفر بود که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای متناسب با حجم انتخاب شد. ابزار تحقیق، پرسش نامه محقق ساخته شامل 28 سوال در طیف پنج درجه ای لیکرت بود.یافته ها و نتایج: یافته های تحقیق نشان داد که الف) عوامل اقتصادی (کمبود سرمایه گذاری، اجرای خصوصی سازی، عدم حمایت از دستاوردهای داخلی، عدم تسهیلات اشتغال، اقتصاد متکی به نفت و کاهش رشد محصولات ناخالص داخلی) بر افزایش بیکاری تحصیل کرده های دانشگاهی تاثیر دارد؛ ب) بین نظرات اعضای هیات علمی و دانشجویان با توجه به ویژگی های دموگرافیک آنان (سن، مدرک تحصیلی و دانشکده) در خصوص عوامل اقتصادی بیکاری تحصیل کرده های دانشگاهی تفاوت وجود ندارد.

مقدمه: واژه بیکاری پنهان حین تحصیل دانشجویان از علم اقتصاد اقتباس شده و به معنای اتلاف بخش زیادی از وقت دانشجویان در دوران تحصیل است. هدف اصلی این مقاله بررسی وضعیت موجود بیکاری پنهان در بین دانشجویان رشته های علوم انسانی است. روش: در این پژوهش با استفاده از روش پدیدارشناسی و بهره گیری از مصاحبه نیمه ساختار یافته، تجربه زیسته استادان و دانشجویان کارشناسی رشته های علوم انسانی دانشگاه فردوسی مشهد در پیوند با بیکاری پنهان حین تحصیل دانشجویان و عوامل مؤثر بر آن بررسی شد.   یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که بیکاری پنهان در بین دانشجویان علوم انسانی مشهود است. أفت انگیزه تحصیلی، کمبود فرصت شغلی در آینده، سهل گیری استادان، پذیرش بی حساب دانشجو و کاربردی نبودن این دروس در این رشته ها ازجمله دلایل مهم آن مطرح شد. نتیجه گیری: باید در پذیرش دانشجویان رشته های علوم انسانی، کیفیت و شیوه ارائه دروس و نیز جذب استادان توانمند در این رشته ها تأمل و تجدیدنظر جدی صورت گیرد.

مقدمه: هدف این مطالعه تعیین عوامل موثر بر ترجیح تحصیل در دانشگاه های خارج از کشور از دید دانش آموختگان خارج از کشور می باشد.روش بررسی: این مطالعه توصیفی-تحلیلی که به صورت مقطعی در سال 1392بر روی 160 نفر از دانش آموختگان مراجعه کننده به مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت و مرکز بین المللی همایش های نهاد ایران انجام گرفت. داده ها از طریق پرسشنامه پژوهشگر گردآوری شد. همسانی درونی سوالات در تمام خرده مقیاس ها با مقدار آلفای کرونباخ بیش از 0.70 تایید شد. جهت بررسی عوامل اصلی تاثیرگذاری بر ترجیح تحصیل در خارج از کشور با آزمون تی تک نمونه ای و تعیین اولویت هر یک از عوامل از آزمون فریدمن استفاده شد.یافته ها: بیشتر افراد مورد مطالعه مردان (64.3%) بودند. میانگین تاثیر عوامل علم و فناوری 2.91 و میانگین تاثیر عوامل مربوط به جذب دانشجو 1.83 بود. تاثیرگذاری عوامل مربوط به جذب دانشجو، عوامل اجتماعی و فرهنگی، عوامل علم و فناوری و عوامل اقتصادی بر ترجیح تحصیل در دانشگاه های خارج از کشور از دید دانش آموختگان از لحاظ آماری معنی دار بود (p-value<0.001)نتیجه گیری: یافته های نشان داد که در بین عوامل اصلی ترجیح تحصیل دانش آموختگان در خارج از کشور عوامل علم و فناوری بیشترین تاثیر و عوامل مربوط به جذب دانشجو کمترین تاثیر را بر ترجیح تحصیل در خارج از کشور دارد و عامل امکانات بیشتر اینترنتی و عدم وجود محدودیت دسترسی به سایت ها مهم ترین عوامل در بین مقوله های علم و فن آوری برای ترجیح تحصیل دانش آموختگان در خارج از کشور بود.

طرح مساله: هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر بین تعهد به اشتغال و وضعیت کاری (دارای کار ـ بدون کار) بر سلامتی روانی بوده است. فرضیه پژوهش عبارت بود از اینکه رابطه بین تعهد به اشتغال و سلامت روانی برای افراد دارای کار، مثبت و برای افراد بیکار، منفی است.روش: افرادی که در سال اول دبیرستان در شهر اصفهان، مدرسه را ترک کرده بودند، جامعه پژوهش حاضر را تشکیل می دهند که در طی سه سال اول زندگی کاری خود به ابزارهای پژوهش حاضر پاسخ داده اند. نمونه شرکت کنندگان شامل 1030 نفر از دانش آموزان بوده اند که به صورت تصادفی طبقه ای از 6 ناحیه آموزش و پرورش اصفهان انتخاب شده بودند.روش: ابزارهای پژوهش، پرسشنامه سلامت عمومی و تعهد به کار بوده است.یافته ها و نتایج: یافته ها فرضیه پژوهش را تایید می کند که بر طبق آن تفاوت معنی داری بین دو متغیر تعهد به اشتغال و سلامت روانی در بین گروه بیکار و دارای کار وجود دارد. یافته ها بر اساس نظریه های موجود و بخصوص محرومیت مکنون مورد بحث قرار گرفته است.

مهاجرت متخصصان نوعی برون کوچی آگاهانه و هدفمند نیروی انسانی برخوردار از سرمایه و دانش است و بی شک مطالعه الگوهای مهاجرتی جامعه ایران به ویژه تحصیل کردگان در دوران معاصر یکی از مهمترین الزامات پژوهشی در راستای منافع ملی خواهد بود. جمهوری اسلامی ایران به عنوان یکی از مهمترین کریدورهای مهاجرتی موقعیت استراتژیکی دارد چراکه به طور همزمان کشور مبدا، ترانزیت و مقصد میلیون ها مهاجر می باشد.هدف اصلی این پژوهش فراتحلیل مطالعات صورت گرفته در خصوص چرایی مهاجرت در میان ذهنیت تحصیلکردگان (با تاکید بر تحصیلات دانشگاهی) و تاثیر آن بر الگوهای رفتاری و تعلق اجتماعی آنان است؛ در این پژوهش، مهاجرت تحصیل کردگان براساس سطوح سه گانه چرخه مهاجرت انجام خواهد شد: تحلیل رفتارهای برون کوچی تحصیل کردگان با اهداف آموزشی (ادامه تحصیل/ فعالیت در دانشگاه)، بحث پایداری و ماندگاری مهاجران تحصیل کرده در مقصد و همچنین کنش های فراملی گرایانه و همچنین مهاجرت بازگشتی تحصیل کردگان به کشور مبدا مورد مطالعه قرار خواهد گرفت که به تولید و تجمیع ادبیات نظری و عملی در حوزه مهاجرت تحصیل کردگان خواهد انجامید.روش این پژوهش مبتنی بر فراتحلیل 154 سند در قالب مقاله، طرح پژوهشی و کتاب می باشد.لازم به ذکر است تمرکز بر مهاجرت تحصیل کردگان تمام اشکال مهاجرتی را پوشش داده است و نه صرفا مهاجرت های تحصیلی و کاری. بازه زمانی تحقیقات مورد نظر بعد از انقلاب را شامل می شود و تحقیقات داخلی و بین المللی با وزن مساوی مورد نظر بوده است.

هدف این پژوهش، بررسی رابطه ی علی بین نیروی کار تحصیل کرده و رشد بهره وری کل عامل های تولید در بخش کشاورزی ایران است. جامعه آماری، نیروی کار تحصیل کرده در بخش کشاورزی کشور ایران و دوره زمانی در نظر گرفته شده 92-1360 می باشد. بدین منظور با استفاده از روش هم انباشتگی جوهانسن- جوسلیوس، رابطه ی بین نیروی کار تحصیل کرده و رشد بهره وری کل عامل های تولید در بخش کشاورزی ایران و همچنین رابطه ی علی بین این دو متغیر با بهره گیری از آزمون علیت گرنجر، بررسی شد. نتایج آزمون هم انباشتگی جوهانسن- جوسلیوس، نشان داد که یک رابطه هم انباشتگی بلندمدت مثبت بین متغیرهای یاد شده وجود دارد. همچنین بر پایه آزمون علیت گرنجر، وجود رابطه ی علی بین نیروی کار تحصیل کرده و رشد بهره وری کل عامل های تولید تایید شد. نتایج مدل تصحیح خطای برداری نیز نشان داد که در کوتاه مدت، نیروی کار تحصیل کرده تاثیر معناداری بر رشد بهره وری کل عامل های تولید در بخش کشاورزی داشت. بنابراین نیروی کار تحصیل کرده با افزایش رشد بهره وری سبب افزایش تولید و رشد و پیشرفت بخش کشاورزی شده است. بر این پایه، سیاستگذاری و برنامه ریزی در زمینه آموزش و هدایت نیروی کار و انتقال اطلاعات و دانش آنان به کشاورزان، امری ضروری است.